Park Władysławowo

Jesienią na terenie Parku(Władysławowo) ptaki zatrzymują się by odpocząć i nabrać sił do dalszej wędrówki. Częœć z nich zostaje tu krótko, 1-2 dni, inne odpoczywają dłużej, nawet powyżej tygodnia. Podmokle, nadmorskie łąki oraz piaszczyste plaże są ważnym miejscem dla wędrujących siewkowców. Niektóre z tych ptaków pokonują corocznie kilkanaœcie tysięcy kilometrów między syberyjskimi lęgowiskami a zimowiskami w południowej Afryce. Takie długie przeloty odbywają piaskowiec (Calidris alba), biegus rdzawy (Calidris canutus) i biegus krzywodzioby (Calidris ferruginea). Pokonanie tak dużej odległoœci nie jest możliwe jednym, długim lotem. Konieczna jest pewna liczba miejsc odpoczynkowych na trasie migracji, na których ptaki intensywnie żerują i odnawiają zapasy tłuszczu, służącego jako Ÿródło energii w trakcie lotu. Brak takich miejsc może stanowić poważne zagrożenie dla wielu gatunków. Potrzeba ochrony ich żerowisk jest więc bezsporna. Duże stada siewkowców gromadzą się obecnie w rejonie ujœcia Redy, a jeszcze do niedawna spotykało się je także na łąkach kolo Jastarni i Władysławowa. Mniejsze stadka tych ptaków widuje się jesienią praktycznie na całej długoœci wybrzeża Zatoki Puckiej. Spoœród siewkowców najwczeœniej, bo już z początkiem lipca, wędrówkę rozpoczynają brodŸce (rodzaj Tringa), bataliony (Philomachus pugnax) i czajki (Vanellus vanellus). Gatunki lęgnące się w strefie tundry pojawiają się około dwóch-trzech tygodni póŸniej. Najliczniejszym gatunkiem z tej grupy jest biegus zmienny. W ujœciu Redy jego koncentracje mogą osiągać nawet 1000 osobników. W niektóre sezony licznie pojawia się także najmniejszy przedstawiciel biegusów – biegus malutki (Calidris minuta). Fluktuacje liczebnoœci są częstym zjawiskiem u gatunków z dalekiej północy. W latach wysokiej liczebnoœci lemingów, drapieżniki nie interesują się trudniejszą zdobyczą jaką są dla nich jaja i pisklęta ptaków. Natomiast w lata “bezlemingowe” ptaki są głównym składnikiem ich diety, a wynikiem tego jest bardzo niski sukces rozrodczy i co za tym idzie mniejsza liczebnoœć ptaków podczas jesiennej wędrówki. Poza wymienionymi już gatunkami jesienią można zaobserwować także większe gatunki siewkowców takie jak szlamnik (Limosa lapponica), siewnica (Pluvialis sąuatarola) i kuliki (rodzaj Numenius). Począwszy od sierpnia, wzdłuż wybrzeży intensywnie migrują mewy i rybitwy. Dominują tu takie gatunki jak œmieszka, mewa srebrzysta, rybitwa zwyczajna.

Wyk. mat. A.Janty

Podmokłe tereny, oraz nadwodne zaroœla są miejscem zakladania gniazd przez remiza (Remiz prenduilinus). Umieszczone są głównie na końcówkach gałązek zwisających nad wodą lub terenem podmokłym. Na tych terenach spotkać można słowika szarego (Luscina luscina), łozówkę (Acrocephalis palustiris), oraz dziwonię (Carpodacus erythrinus). Ten ostatni gatunek pochodzi z Azji i skolonizował teren naszego kraju w ciągu ostatnich 30 lat. Najliczniej na terenie Parku występuje w rejonie ujœcia Redy w kierunku Władysławowa.

Nadmorski Park Krajobrazowy

Znaczną częœć terenu Nadmorskiego Parku zajmują tereny uprawne. Awifauna nie jest tu bogata i liczna w gatunki. Typowymi mieszkańcami pól i łąk są skowronek polny (Alauda arvensis), œwiergotek łąkowy (Anthus pratensis), pokląskwa (Saxícola rubetra) i pliszka żółta (.Motacilla flava). Ich gniazda zakładane są na ziemi, zazwyczaj pod przykryciem niskiej roœlinnoœci, przez co są trudne do znalezienia. W bezpoœrednim otoczeniu pól i łąk znajdują się zazwyczaj fragmenty zadrzewień lub różnego rodzaju zaroœli œródpolnych. Stanowią one miejsce gniazdowania szeregu gatunków drobnych ptaków wróblowych, takich jak trznadel (Emberiza citrinella), zaganiacz (Hippolais icterina), gąsiorek (Lanius collurio), makolągwa (Acanthis cannabina), piegża (Sylvia curruca) i cierniówka (Sylwia communis). W tego typu krajobrazie spotyka się też kuropatwy (Perdix perdix). Warto też wspomnieć o potrzeszczu {Miliaria calandra), gatunku spokrewnionym z trznadlem, który na terenie Europy zachodniej wyraŸnie zmniejsza swoją liczebnoœć. Na terenie parku występuje m.in. koło wsi Rewa.

Spoœród gatunków leœnych najcenniejszymi elementami fauny są wójcik (.Phylloscopus trocholoides) i dwa gatunki krzyżodziobów: œwierkowy (Loxia curviristra) i sosnowy (Loxia pyttyopsittacus) – gatunki bardzo rzadkie w skali kraju. W ostatnich latach brak jest jednak bezspornych dowodów ich gniazdowania. Gniazda obu krzyżodziobów ostatni raz znaleziono kolo miejscowoœci Hel-Bór w latach szeœćdziesiątych. W pasie lasów nadmorskich gniazduje 3-5 par kruka (Corvus corax), gatunku który po objęciu go ochroną znacznie zwiększył swoją liczebnoœć. Spoœród krukowatych warto wspomnieć też o licznym występowaniu wrony siwej (Corvus corone cornix) w okolicach Jastarni i Juraty. Tam też w połowie lat osiemdziesiątych odnotowano próbę lęgu czarnowrona (Corvus corone corone) w parze z wroną siwą. Czamowron jest zachodnioeuropejskim podgatunkiem wrony pojawiającym się rzadko w Polsce i zazwyczaj u nas nie gniazduje. W lasach na terenie Parku gnieŸdzi się kilka gatunków ptaków drapieżnych. Stosunkowo najliczniej występuje myszołów zwyczajny (Buteo buteo). Stwierdzono też kilka par jastrzębia (Accipiter gentilis), krogulca (Accipiter nisus) oraz co najmniej jedną parę kobuza (Falco subbuteo). Wysoce prawdopodobne jest także gniazdowanie pustułki (Falco tinunnculus). W otulinie Parku przez kilka lat gnieŸdził się bielik (Haliaetus albicilla). Obecnie gatunek ten jest regularnie widywany, lecz nie ma bezspornych dowodów by wyprowadzał pomyœlnie lęgi. Ptaki drapieżne były przez wiele lat bezmyœlnie tępione. Nie sposób przecenić ważnej roli jaką pełnia w różnych biocenozach. Obecnie wszystkie podlegają ochronie gatunkowej. Skład awifauny drobnych ptaków œpiewających nie wyróżnia się specjalnie w porównaniu do innych, podobnych jak w Parku kompleksów leœnych. Dominują tu takie gatunki jak: zięba (Fringilla coelebs), piecuszek (Phylloscopus trochilus), rudzik (Erithacus rubecula), œpiewak (Turdus philomelos), bogatka (.Parus major), gajówka (Sylvia borin), kapturka (Sylvia atricapilla), muchołówka żałobna (Ficedula hypoleuca). Polecamy tak ciekawe tereny.

Nadmorskie, podmokle łąki są legowiskiem wielu gatunków siewkowców. Oprócz wymienionych już gnieżdżą się tu krwawodziób (Tringa totanus), czajka (Vanellus vanellus), sieweczka obrożna (Charadrius hiakticula), sieweczka rzeczna (Charadrius dubius) i kszyk (Gallinago gallinago). Bogatą awifaunę posiada składowisko popiołów z gdyńskiej elektrociepłowni, zlokalizowane kolo wsi Rewa. Gnieżdżą się tu perkoz rdzawoszyi (Podiceps grisegena), perkozek (Tachybaptus ruficollis), łyska (.Fúlica atrá), kokoszka wodna (Galinula chlor opus), wodnik (Rallus aquaticus), kropiatka {Porzana porzana), zielonka {Porzana parva), łabędŸ niemy {Cygnus olor), gęgawa (Anser anser), cyranka {Anas querquedula), płaskonos {Anas clypeata), krzyżówka {Anas platyrhynchos), czernica {Aythya fuligula), głowienka {Aythya ferina).

Ptak 3 – Nadmorskie Park Krajobrazowy

Z listy awifauny lęgowej Parku w ostatnich latach ubyła mewa œmieszka {Larus ridibundus), której kolonie lęgowe koło Jastarni(około 15 km od m.Władysławowo) i ujœcia Redy zostały zniszczone przez ludzi. W koloniach œmieszek gnieŸdzi się wiele gatunków ptaków wodnych korzystając z ochrony jaką zapewniają im mewy agresywnie zachowujące się w stosunku do intruzów. Wraz ze œmieszką przestał też gnieŸdzić się na terenie Parku zausznik {Podiceps nigricollis), którego gniazda znajdowały się wyłącznie na terenie kolonii œmieszek. Natomiast nowym gatunkiem jest mewa srebrzysta {Larus argentatus). Jej gniazda znajdują się w ruinach poniemieckiej tzw. “torpedowni” koło wsi Babie Doły. Gatunek ten w całej Europie zwiększa swoją liczebnoœć i rozszerza areał gniazdowy. W niektórych rejonach mewa srebrzysta stała się poważnym zagrożeniem dla innych gatunków ptaków lęgnących się na wybrzeżu, bowiem w poszukiwaniu pokarmu plądruje ona gniazda wybierając jaja i pisklęta. Nad Zatoką Gdańską nie ma na razie takiego niebezpieczeństwa, ponieważ liczebnoœć miejscowej populacji utrzymuje się na niewielkim poziomie. Zbiorowiskiem roœlinnym, które często towarzyszy terenom podmokłym jest szuwar trzcinowy. Najrozleglejsze trzcinowiska występują w rejonie ujœcia rzeki Redy i na łąkach koło Jastarni, Władysławowa. Awifauna trzcinowisk nie jest zbyt liczna w gatunki, lecz duża ich częœć nie występuje w innych siedliskach. Dominują tu drobne ptaki wróblowe, takie jak trzcinniczek {Acrocephalus scirpaceus), rokitniczka {Acrocephalus schoenobaenus), potrzos {Emberiza schoeniclus) i brzęczka {Locustella luscinioides). W rejonie ujœcia Redy w trzcinowiskach lęgnie się gęgawa, błotniak stawowy {Circus aeruginosus), bąk {Botaurus stellaris) oraz kilka gatunków kaczek i łabędŸ niemy. Bąk, bliski krewniak czapli, zamieszkuje trzcinowiska koło ujœcia Redy w kierunku Władysławowa,  w liczbie 2-3 par. Prowadzi skryty tryb życia i trudno go zaobserwować, lecz można często usłyszeć jego donoœny głos przypominający odgłos dmuchania w pustą butelkę. Z terenami podmokłymi związana też jest czapla siwa {Ardea cinerea). Jedyna kolonia lęgowa czapli siwych, licząca ok. 80 gniazd zlokalizowana jest w małym łęgu koło wsi Mosty. Czaple żerują na podmokłych łąkach i przybrzeżnych płyciznach łowiąc ryby, płazy, drobne ssaki i duże bezkręgowce.

Nadwodne zaroœla są miejscem zakładania gniazda przez remiza {Remiz penduilinus). Niewielki ten ptak wije bardzo charakterystyczne gniazda z puchu roœlinnego. Umieszczone są one zazwyczaj na końcach gałązek zwisających nad wodą lub nad terenem podmokłym. Przybyłych turystów (ornitologów)zapraszamy do zaciekawienia się tak pięknymi terenami.

Ptaki – Nadmorski Park Krajobrazowy

Łęczak jako bardzo rzadki w Polsce ptak gnieŸdzi się obecnie na terenie Parku tylko w rejonie ujœcia rzeki Redy, od Władysławowa około 20 km. W całej Polsce odbywa lęgi zaledwie 8-10 par tego gatunku. Ohar zakłada gniazda przede wszystkim w norach lub różnego rodzaju szczelinach. Na terenie Parku występuje około 15 par, co stanowi ponad 10% populacji krajowej. Rybitwa białoczelna gnieŸdzi się na piaszczystych rzecznych łachach i lokalnie na wybrzeżu. W całej Polsce występuje ok. 1000 par. Jest to gatunek silnie zagrożony przez działalnoœć człowieka. Kilka par tego gatunku gnieŸdzi się koło wsi Rewa, jednak sukces lęgowy jest tam bardzo mały ze względu na dużą penetrację ludzi i mszczenie gniazd. Szlachar zagnieŸdził się w ujœciu Redy po raz pierwszy w 1992 roku. Jest to gatunek nielicznie gniazdujący w Polsce, przede wszystkim na jeziorach Pomorza Œrodkowego i Mazur, a najbliższe stanowiska lęgowe znajdują się na jez. Wdzydze. Błotniak łąkowy jest nielicznym gatunkiem ptaka drapieżnego zamieszkującego najchętniej rozległe tereny podmokłe oraz niekiedy pola uprawne. W kraju jego liczebnoœć szacuje się zaledwie na kilkaset par. Na terenie parku jedna para nieregularnie gnieŸdzi się kolo ujœcia Redy. Podmokłe łąki, poroœnięte kępami wyższej roœlinnoœci trawiastej są ulubionym siedliskiem pliszki cytrynowej. Jest ona przybyszem z Azji, który od początku wieku stopniowo rozszerzał swój areał w kierunku zachodnim. Po raz pierwszy w Polsce jej lęgi stwierdzono w 1994 roku koło wsi Rewa. Obecnie kilka par tego gatunku gniazduje w rezerwacie “Beka” i na łąkach między wsiami Mechelinki i Rewa. Można się spodziewać, że jej liczebnoœć będzie stopniowo wzrastać. Na Bielawskich Błotach lęgnie się ok. 5 par żurawia (Grus grus), a ponadto przebywa tu regularnie od 100 do 200 osobników nielęgowych. Prawdopodobne jest też gniazdowanie sowy błotnej (.Asio flammeus). Jeszcze na początku lat osiemdziesiątych po jednej parze występowało na terenie Bielawskich Błot i w ujœciu Redy. Obecnie brak jest przekonywujących dowodów gniazdowania tego sporadycznie występującego w Polsce gatunku. Kolejnym rzadkim w skali kraju ptakiem jest pięknie ubarwiona żołna (Merops apiaster). Jej lęg stwierdzono koło Chłapowa (pod Władysławowem) w 1991 roku. Nie był to przypadek odosobniony albowiem wczeœniej dwie pary lęgowe obserwowano koło Choczewa (ok. 30 km od m.Władysławowo). Żołna gnieŸdzi się w norach, które wygrzebuje w skarpach. Jest gatunkiem owadożernym, a zdobycz swą chwyta w locie. W norach swoje gniazda zakładają też zimorodek (Alcedo atthis) i brzegówka (Riparia riparia), której większe kolonie znajdują się koło Osłonina, Mrzezina i przy ujœciu Redy. Zimorodek natomiast gnieŸdzi się pojedynczo, najczęœciej wygrzebując swoją norkę w stromym brzegu rzeki. Ten żywo ubarwiony ptak poluje na drobne ryby pływające blisko powierzchni, rzucając się za nimi pod wodę z gałęzi zwisających nisko nad powierzchnią. Zimorodka można spotkać wzdłuż rzeki Redy. Z niewielkimi rzeczkami œciœle związane jest występowanie pliszki górskiej (Motacilla cinerea). Gatunek ten jest elementem fauny charakterystycznym przede wszystkim dla terenów górskich i podgórskich, jednak od połowy XIX wieku obserwuje się stopniową ekspansję pliszki górskiej w kierunku północnym. Na terenie Parku jej gniazdowanie okreœla się jako prawdopodobne, natomiast jej lęgi stwierdzono blisko granic Parku. Mile widziani obserwatorzy tak pięknej przyrody Władysławowa i okolic.