Rezerwaty nadmorskie.
Najcenniejsze fragmenty przyrody Nadmorskiego Rezerwatu są objęte specjalnymi formami ochrony. Na terenie Parku Nadmorskiego leżą cztery rezerwaty (Białogóra, Piaśnickie Łąki, Przylądek Rozewie, Beka), oraz sześć projektowanych (Widowo, Rosettowe Buki, Lisi Jar, Rudnik, Słone Łąki. Rzeczne Łąki), wszystko w okolicach Karwi, Jastrzębiej Góry, Władysławowa. Ponadto w otulinie Parku znajdują się kolejne cztery rezerwaty (Babnica, Zielone, Woskownica Bielawskiego Błota i Moroszka Bielawskiego Błota). Walory przyrody wszystkich wymienionych obiektów i ich ranga znacznie wykraczają poza granice Parku, a kilka z nich ma unikatowy charakter w skali całego kraju.
Białogóra to rezerwat florystyczny o powierzchni 55,75 ha, utworzony w 1972 r., położony w zachodniej części Parku w pobliżu Białogóry. Obejmuje on kompleks zagłębień między wydmowych i niewysokich wydm na zapleczu głównego pasa wydm nadmorskich.
Przyroda rezerwatu ma charakter unikatowy w skali całego wybrzeża polskiego, a pod wieloma względami również na tle kraju. W płytko zatorfionych zagłębieniach znajduje się najbogatsze w gatunki i zbiorowiska stanowisko atlantyckiej roślinności torfowiskowej w Polsce. Do najważniejszych gatunków należą budujące swe zbiorowiska: ponikło wielołodygowe Eleocharis multicaulis – na swoim jedynym na Pomorzu stanowisku, a zarazem jednym z pięciu w Polsce, wrzosiec bagienny (Erica tetralix), woskownica europejska (Myrica gale) i przygiełka brunatna (Rhynchospora fusca). Spośród pozostałych rzadkości florystycznych warto wymienić gnidosza leśnego (Pedicularis sylvatica), jeżoglówkę pokrewną (Sparganium angustifolium) oraz brzeżycę jednokwiatową (Clitorella uniflora).
Wydmy między zagłębieniami porastają jedne z najpiękniejszych na wybrzeżu fitocenozy boru nadmorskiego (Empetro nigri-Pinetum), zróżnicowane zależnie od warunków wilgotnościowych. Ogromną wartość botaniczną i krajobrazową rezerwatu dopełniają walory ornitologiczne: zagłębienia stanowią miejsce gniazdowania żurawi, a także ich odpoczynku w czasie przelotów.
Obecnie planuje się powiększenie rezerwatu do około 211 ha.
Piaśnickie Łąki
Rezerwat florystyczny „Piaśnickie Łąki” o pow. 56,23 ha, utworzony w 1959 r., obejmuje fragment lasu i łąk położony między Piaśnicą a jej starym, zanikającym korytem, w pobliżu ujścia rzeki do morza (koło Władysławowa). W rezerwacie chroniona jest przede wszystkim unikatowa roślinność zmiennowilgotnych łąk trzęślicowych (Molinietum caeruleae), z licznie, niekiedy masowo rosnącymi gatunkami rzadkimi i ginącymi na niżu europejskim: kosaćcem syberyjskim (Iris sibirica), mieczykiem dachówkowatym (Gladiolus imbricatus) – oba gatunki objęte ochroną, selernicą żyłkowaną (Cnidium dubium), fiołkiem mokradłowym (Viola stagnina), turzycami: buxbauma (Carex buxbaumii), hosta (C. hostiana) i hartmanna (C. hartmannii) oraz innymi. Wiele z tych roślin, podobnie jak całe zbiorowisko, ma tu swoje jedyne stanowisko w regionie gdańskim, a jedno z ostatnich na Pomorzu. Turzyca buxbauma występuje tak licznie, że tworzy wewnątrz kompleksu własne zbiorowisko, znane tylko z kilku miejsc w kraju. Na niewielkich pagórkach wśród mokrych łąk zachowały się fragmenty psiary krzyżownicowej (Polygalo-Nardetum), w której, poza wrzoscem bagiennym (Erica tetralix), rośnie podkolan biały (Platanthera bifolia) – jedyne w Polsce stanowisko zachodniej odmiany tego zespołu.
Wartość rezerwatu wzbogacają też interesujące lasy dębowe i dębowo-brzozowe, odznaczające się m.in. łanowym występowaniem konwalii majowej, a także liczne fitocenozy szuwarów i młak niskoturzycowych.
Przylądek Rozewie
Rezerwat krajobrazowy o pow. 12,17 ha, powstały w 1957 r., położony w pobliżu latarni morskiej w Rozewiu. Leży na zboczu klifu, który na początku XX w. ustabilizowano betonową opaską u jego podnóża, chroniącą latarnię przed abrazją. Zatrzymanie niszczenia klifu umożliwiło rozwój lasu. Obecnie dominują tu lasy bukowe: żyzna buczyna pomorska (Melico-Fagetum) i kwaśna buczyna niżowa (Luzulo-pilosae-Fagetum). Najniższe partie zbocza, gdzie występują wysięki wód, porasta żyzny las mieszany z jaworem i klonem.
Beka
Rezerwat faunistyczny z 1988 r., o pow. 193,01 ha, obejmuje dno doliny Redy przy brzegu Zatoki Puckiej, pomiędzy podnóżem wysoczyzny w Mrzezinie a ujściowym odcinkiem Zagórskiej Strugi. Chroni tu się jedno z największych w Polsce stanowisk roślinności halofilnej, rozwijającej się na zasolonych glebach wskutek zalewów wody morskiej. Największy obszar zajmuje słonawa (Juncetum gerardi) – zbiorowisko łąkowo-pastwiskowe, w którym dominują sitowiec Gerarda i liczne inne halofity, np. miecznik nadmorski (Glaux maritima), babka nadmorska (Plantago maritima), świbka morska (Triglochin maritima). W wilgotniejszych zagłębieniach występuje półhalofilny szuwar oczeretowy (Scirpetum maritimi) z sitowcem nadmorskim (Bolboschoenus maritimus) i oczeretem Tabernaemontana (Schoenoplectus tabernaemontani). Na bardzo niewielkich powierzchniach odnotowano pionierski zespół muchotrzewa solniskowego i mannicy odstającej (Puccinellio-Spergularietum).
U podnóża klifu w północnej części rezerwatu, na wyciekach wód węglanowych, występuje kilka rzadkich roślin torfowiskowych, m.in. storczyk lipiennik Loesela (Liparis loeselii), kruszczyk błotny (Epipactis palustris) oraz tłustosz pospolity (Pinguicula vulgaris).
Rezerwat Beka to także cenna ostoja ptaków: gniazdują tu m.in. rzadkie w Polsce pary szlachara (Mergus serrator), pliszki cytrynowej (Motacilla citreola), biegusa zmiennego (Calidris alpina schinzii) i oharów (Tadorna tadorna). Beka jest jednym z najważniejszych miejsc przystankowych dla migrujących siewkowców, które w okresie wędrówek tworzą wielogatunkowe zgrupowania liczące kilka tysięcy osobników. Zimą na płytkich wodach Zatoki Puckiej zimują m.in. gągoły (Bucephala clangula), łabędzie nieme (Cygnus olor), krzyżówki (Anas platyrhynchos) i nurogęsi (Mergus merganser).
Widowo
Rezerwat leśny o pow. 104,20 ha, położony między Dębkami a Karwieńskimi Błotami (Karwia). Obejmuje wysokie wydmy (do 22 m), porośnięte różnymi stadami boru nadmorskiego (Empetro nigri-Pinetum), często sztucznie zalesianego w celu stabilizacji piasków. Na grzbietach zachowały się murawy kocankowo-jasieńcowe (Helichryso-Jasionetum). Wydmy oddalone od brzegu pokrywają lasy dębowe z dębem szypułkowym, leszczyną i łanami konwalii. W dolnych partiach, przy styku z przymorskimi torfowiskami, występują lasy łęgowe. W rezerwacie rośnie kilka chronionych gatunków, m.in. storczyk podkolan biały (Platanthera bifolia), kruszczyk rdzawoczerwony (Epipactis atropurpurea) i tajęża jednostronna (Goodyera repens).
Rosettowe Buki
Planowany rezerwat krajobrazowy o pow. 5,70 ha chroniący fragment klifu w Jastrzębiej Górze wraz z buczyną i zaroślami zasiedlonymi przez liczne gatunki drzew i krzewów. Ich bogata flora i żyzne siedliska wynikają z licznych wysięków wody na zboczu.
Lisi Jar
Planowany rezerwat krajobrazowy (2,99 ha) – malownicza dolina erozyjna między Rozewiem a Jastrzębią Górą. Zbocza i dno doliny porasta acidofilny las bukowy (Luzulo-pilosae-Fagetum) ze starymi drzewostanami (~100 lat). W florze (~100 gatunków naczyniowych) zwraca uwagę bluszcz pospolity (Hedera helix), który zarówno płoży się, jak i wspina na drzewa.
Rudnik
Planowany rezerwat krajobrazowy (24,79 ha) – dolina erozyjna (Wąwóz Chłapowski) niedaleko Chłapowa (Władysławowo–Swarzewo), przecinająca krawędź Kępy Swarzewskiej. Zbocza porasta zarośl żarnowca miotlastego (Cytisus scoparius), w czerwcu kwitnąca na żółto. Na południowych stokach rozwijają się suche murawy napiaskowe, a w dolinie fragmenty łąkowo-pastwiskowe. Klif porasta rokitnik (Hippophae rhamnoides).
Słone Łąki
Planowany rezerwat halofilny o pow. 27,72 ha we Władysławowie. Chroni roślinność halofilną rozwijającą się na pastwiskach zalewanych słoną wodą Zatoki Puckiej: słonawę (Juncetum gerardi) oraz szuwary trzcinowe (Phragmitetum communis) i oczeretowe (Scirpetum maritimi). Choć krajobraz nie jest tu tak efektowny, jak w innych częściach Parku, bogactwo flory i duże populacje halofitów (m.in. Samolus valerandi na skrajnym wschodzie jego zasięgu) czynią je wyjątkowymi.
Na Słonych Łąkach i przyległym, płytkim akwenie przy przelotach zatrzymują się stada mew, łyski (Fulica atra), łabędzia niemego (Cygnus olor), różne gatunki kaczek (Anas spp.), a także biegus zmienny, kszyk i łęczak.
Rzeczne Łąki
Planowany rezerwat faunistyczny (177,76 ha) między Rewą a Mechelinkami. Chroni halofilne łąki i pastwiska (Juncetum gerardi), półhalofilny szuwar oczeretowy (Scirpetum maritimi) oraz niskie wydmy z cennym stanowiskiem mikołajka nadmorskiego (Eryngium maritimum – ok. 1 800 osobników). Rozległe trzcinowiska rozprzestrzeniają się na słonych łąkach w wyniku porzucenia tradycyjnego użytkowania. W niewielkim lesie olchowym gniazduje kolonia czapli siwych (Ardea cinerea) – ok. 80 gniazd, a towarzyszy im para kruków (Corvus corax).
W okresie lęgów najcenniejsze gatunki to: biegus zmienny (5–10 par), pliszka cytrynowa (4 pary), rybitwa białoczelna (Sterna albifrons, 2–4 pary), gęgawa (Anser anser, 1–2 pary), kropiatka (Porzana porzana), zielonka (P. parva, 1 para), ohar (Tadorna tadorna, 2–5 par), ostrygojad (Haematopus ostralegus, 1 para). Wiosną, na zalanych łąkach, zatrzymują się liczne stada kaczek i siewkowców: głównie Anas penelope, A. crecca, A. clypeata i A. acuta, a spośród siewkowych – łęczak (Tringa glareola) i batalion (Philomachus pugnax).
Babnica
Rezerwat florystyczny „Babnica” (2,04 ha) utworzony w 1996 r. po zachodniej stronie Białogóry. Chroni fragment stromego zbocza parabolicznej wydmy, porośniętego naturalnym lasem bukowo-dębowym (~140 lat). Ten reliktowy fragment dawnego bukowo-dębowego boru jest wyjątkowy także florystycznie: rośnie tu 59 gatunków porostów, z których większość to gatunki rzadkie i bardzo rzadkie w Polsce, objęte ochroną – m.in. Lobaria pulmonaria, Usnea hirta i U. comosa.
Zielone
Rezerwat florystyczny „Zielone” (17,08 ha; 7,79 ha – ochrona ścisła, 9,29 ha – ochrona częściowa), utworzony w 1983 r. Chroni najobfitsze w regionie stanowisko wiciokrzewu pomorskiego (Lonicera periclymenum), pnacza o zdrewniałej łodydze, osiągającego do 20 m wysokości. Rośnie on w wilgotnym, acidofilnym lesie brzozowo-sosnowym, tworząc gęste, splątane zarośla oplatające drzewa.
Woskownica Bielawskiego Błota
Rezerwat florystyczny (33 ha) utworzony w 1977 r. dla ochrony stanowiska woskownicy europejskiej (Myrica gale) – krzewu występującego w Polsce tylko w kilku miejscach w wąskim pasie przymorskim. Rezerwat obejmuje fragment kompleksu torfowiska Bielawskiego Błota, na którego obrzeżach jeszcze do niedawna rozciągały się rozległe zarośla tego gatunku.
Moroszka Bielawskiego Błota
Rezerwat florystyczny (8,40 ha), również z 1977 r., chroni malinę moroszkę (Rubus chamaemorus) – gatunek borealny, reliktowy w Polsce. To sztucznie wydzielony fragment torfowiska Bielawskiego Błota, gdzie długotrwałe odwadnianie, eksploatacja torfu i pożary znacznie ograniczyły pierwotne zbiorowiska.
Bielawa
Rezerwat „Bielawa” (747,36 ha) obejmuje oba wyżej wymienione obiekty. Jeszcze na początku XX w. torfowisko wysokie zajmowało tu ok. 20 km², porośnięte typowymi dla niego mszarami z wrzoścem bagiennym (Erica tetralix), woskownicą europejską (Myrica gale), rosiczką okrągłolistną (Drosera rotundifolia), modrzewnicą (Andromeda polifolia), wełnianką pochwowatą (Eriophorum vaginatum) i wąskolistną (E. angustifolium). Brzegi porośnięte były wrzosowiskami. Współcześnie torfowiska uległy niemal całkowitej degradacji – pozostały jedynie pojedyncze reliktowe gatunki i nieliczne fragmenty pierwotnych zbiorowisk. Prowadzone działania ochronne mają na celu odtworzenie przynajmniej części dawnych walorów tego torfowiska.
Pomimo zmian siedlisk i szaty roślinnej, przyroda Bielawskiego Błota wciąż odznacza się ogromnymi walorami ornitologicznymi. Jest to jedyne miejsce w Polsce, gdzie regularnie gniazduje kilka par lęczaka (Tringa glareola). Bardzo licznie spotyka się tu żurawie (Grus grus). Oprócz kilku par gniazdowych przebywa tu stado 100-300 osobników nielęgowych i zatrzymują się przelotne stada, liczące nawet do 600 osobników tego gatunku. Wśród ssaków występują jeleń, borsuk, a sporadycznie łoś.
Zwiedzając w/w Rezerwaty Nadmorskie można skorzystać z bogatej bazy noclegowej oferujących pokoje, noclegi, kwatery w DW, apartamentach, czy hotelach w miejscowościach takich jak Władysławowo, Jastrzębia Góra, Karwia, Ostrowo, Chłapowo, i wiele innych nadmorskich miejscowości. Prawie z każdego zakątka Polski można dotrzeć do Władysławowa i innych miejscowości koleją, czy PKS. Na miejscu można skorzystać z usług pokoje Władysławowo tel. 666 865 344
wzor. na mat. A. Janty